Reklam Ajansı ile Sözleşme: Nelere Dikkat Edilmeli?
Ajansla ilk görüşme genellikle heyecanlı geçer: fikirler konuşulur, örnek işler gösterilir, rakamlar telaffuz edilir. Ama altı ay sonra ilişkinin nasıl yürüdüğünü belirleyen şey çoğu zaman o görüşme değil, imzalanan sözleşmedir. Bu yazı, bir reklam ajansıyla sözleşme yapmadan önce hangi maddelerin yazılı olması gerektiğini, hangi soruları sormanız gerektiğini ve sık karşılaşılan belirsizlikleri anlatıyor.
Not: Bu yazı hukuki danışmanlık değildir. Amaç, sözleşmeyi okurken işletme sahibi olarak neye bakmanız gerektiğini göstermek. İmzalamadan önce metni bir avukata ya da mali müşavirinize okutmanız her zaman iyi bir fikirdir.
Sözleşme Neden Bu Kadar Önemli?
Ajans hizmeti somut bir ürün değildir. Bir makine satın aldığınızda ne aldığınızı görürsünüz; ajansla çalışırken ise aldığınız şey zaman, uzmanlık ve bir dizi faaliyettir. Bu faaliyetlerin kapsamı yazılı değilse, iki taraf da aynı cümleyi farklı anlayabilir. "Sosyal medya yönetimi" bir ajans için ayda sekiz paylaşım, sizin için günlük paylaşım ve mesajlara yanıt anlamına gelebilir.
İyi bir sözleşme güvensizlik belgesi değildir; tam tersine, beklentileri baştan netleştirdiği için ilişkiyi rahatlatır. Şeffaf çalışan bir ajans, bu maddeleri yazmaktan çekinmez, hatta kendisi önerir.
Sözleşmede Mutlaka Bulunması Gereken 7 Madde
Hangi kanallar yönetilecek (Meta, Google, TikTok, Google İşletme Profili), ayda kaç içerik üretilecek, kaç kampanya kurulacak, revizyon hakkı kaç tur? Bu sorular rakamla yazılmalı. "Gerekli görülen sayıda" gibi ifadeler sonradan tartışma konusu olur.
Kapsam dışında kalan işler de yazılmalı. Örneğin ürün fotoğraf çekimi, web sitesi düzenlemesi ya da influencer iş birliği ücrete dahil mi, ayrıca mı fiyatlandırılıyor?
Reklam hesapları, Meta İşletme Portföyü, Google Ads hesabı, Analytics ve Tag Manager mülkleri işletmenin adına açılmalı; ajans bu hesaplara yönetici ya da iş ortağı olarak eklenmeli. Sözleşmede bu açıkça yazmalı.
Neden önemli? Hesap ajansın adına açılmışsa, ayrılık durumunda reklam geçmişiniz, kitle listeleriniz, piksel verileriniz ve dönüşüm geçmişiniz ajansta kalabilir. Yeni bir ekip sıfırdan başlamak zorunda kalır. Aynı durum, sizin için üretilen tasarımların kaynak dosyaları ve alan adı gibi varlıklar için de geçerlidir.
Sözleşmede en az üç kalem ayrı ayrı görünmeli:
- Ajans hizmet ücreti: Yönetim, strateji, raporlama karşılığı ödenen sabit ya da değişken tutar.
- Reklam bütçesi: Platformlara (Meta, Google) giden para. İdeal olarak kendi kartınızdan doğrudan platforma ödenir.
- İçerik üretimi: Çekim, tasarım, video kurgusu gibi kalemler; adet ve birim fiyatla.
Reklam bütçesi ajans üzerinden ödeniyorsa, platform faturalarının size iletileceği ve harcamanın platform panelinden doğrulanabileceği yazılmalı. Toplu tek bir rakam ("aylık paket: X TL") hangi kısmın gerçekten reklama gittiğini görmenizi zorlaştırır.
Rapor ayın hangi gününde gelecek, hangi metrikleri içerecek ve ay sonunda bir gözden geçirme görüşmesi yapılacak mı? Raporda neler olması gerektiğini aylık raporda ne istemelisiniz yazımızda ayrıntılı anlattık. Sözleşmeye en azından şunu yazdırın: hedef sonuç (mesaj, randevu, sipariş), birim maliyet ve gelecek ay planı her raporda yer alır.
Pek çok ajans ilk dönem için birkaç aylık taahhüt ister. Bunun makul bir nedeni vardır: reklam hesabının öğrenme süreci, kreatif testleri ve kitle denemeleri birkaç hafta sürer. Ama süre işletmenin yapısına uygun olmalı. Sezonluk çalışan bir otel ya da yazlık bir kafe için yıl boyu sabit taahhüt mantıklı olmayabilir; sezon öncesi yoğun, sezon dışı hafif bir paket konuşulabilir.
Taahhüt süresi sonunda sözleşmenin kendiliğinden yenilenip yenilenmediğine de bakın. Otomatik yenileme varsa, ne kadar önceden bildirim yapmanız gerektiği yazılmalı.
Sözleşmenin en çok ihmal edilen bölümü budur. Şunlar net olmalı:
- Fesih için kaç gün önceden yazılı bildirim gerekiyor?
- Taahhüt bitmeden çıkılırsa ödenecek bir bedel var mı, varsa nasıl hesaplanıyor?
- Ayrılıkta hesap erişimleri, kaynak dosyalar, kampanya kurulumları ve raporlar kaç gün içinde teslim edilecek?
- Ajansın hesaplardaki yetkisi ne zaman kaldırılacak?
Bunlar baştan yazıldığında ayrılık bile sorunsuz geçer. Belirsiz kaldığında ise işletme en kritik dönemde reklamsız kalabilir.
Ajansla hangi kanaldan konuşulacak (WhatsApp grubu, e-posta, proje aracı), mesai saatleri dışında ne olacak, acil bir durumda (reklamın reddedilmesi, hesabın kısıtlanması) ne kadar sürede dönüş yapılacak? Bunlar küçük detaylar gibi görünür ama günlük memnuniyeti en çok belirleyen konulardır.
Ölçülebilir Hedef mi, Garanti mi?
Sözleşmede "satışlarınızı ikiye katlayacağız" gibi bir taahhüt görüyorsanız dikkatli olun. Reklam sonuçları ürününüze, fiyatınıza, rekabete, sezona ve gelen mesajlara ne kadar hızlı yanıt verdiğinize bağlıdır. Bunların çoğu ajansın kontrolünde değildir. Dürüst bir ajans sonuç garantisi vermez; bunun yerine izlenecek ara metrikleri ve bunların hangi aralıkta olması gerektiğini sizinle birlikte tanımlar.
Sözleşmeye ya da ekine yazılabilecek ölçülebilir ara metrikler:
Başabaş ROAS basit bir hesaptır: brüt marjınız yüzde 30 ise 1 / 0,30 yaklaşık 3,3 eder. Reklama harcanan her lira en az 3,3 lira ciro getirmiyorsa reklam kendini karşılamıyor demektir. Bu sınırı sözleşmenin ekinde yazmak, hem sizin hem ajansın aynı çizgiye bakmasını sağlar. Rakam örnektir; kendi marjınızla hesaplayın.
Mesajdan randevuya oran ise ajans ile işletmenin ortak sorumluluğudur. Reklam iyi mesaj getirse bile yanıt geç verilirse randevu oluşmaz. Bu yüzden sözleşmede ajansın sorumluluğu (nitelikli mesaj getirmek) ile işletmenin sorumluluğu (mesajlara aynı gün dönmek, sonucu kaydetmek) ayrı ayrı tanımlanabilir.
Sektöre Göre Dikkat Edilecek Noktalar
İzmir'de bir estetik klinik
Sağlık hizmetlerinde reklam metinleri için mevzuat hassasiyeti yüksektir. Sözleşmede reklam metinlerinin yayından önce klinik tarafından onaylanacağı ve onay sürecinin kaç gün süreceği yazılmalı. Hasta görsellerinin kullanımı için onam belgelerinin kimin sorumluluğunda olduğu da netleşmeli. Raporlamada mesaj başına maliyet ve mesajdan randevuya oran tedavi türü bazında ayrılabilir.
Çeşme'de bir butik otel
Sezonluk işletmede taahhüt süresi ve paket yapısı en kritik konudur. Sezon öncesi iki ay yoğun reklam, sezon içinde bakım, kış aylarında yalnızca organik içerik gibi aşamalı bir yapı sözleşmeye yazılabilir. Rezervasyon verisinin hangi kaynaktan (kendi rezervasyon motoru, online seyahat acenteleri) alınacağı da tanımlanmalı.
Beyaz eşya bayisi
Bayilerde marka tarafının kendi görsel ve kampanya kuralları olabilir. Ajansın bu kurallara uyacağı ve kampanya görsellerinin marka onayından geçeceği sözleşmede yer almalı. Hedef sonuç genellikle teklif talebi ve mağaza ziyaretidir; bunların nasıl sayılacağı baştan belirlenmeli.
İkas altyapılı e-ticaret sitesi
Sipariş verisi doğrudan ölçülebildiği için başabaş ROAS sözleşme ekine rahatça yazılabilir. Ürün kataloğu, piksel ve dönüşüm API kurulumunun kim tarafından yapılacağı ve bu kurulumların işletmenin hesabında kalacağı mutlaka belirtilmeli.
Dikkat: "Reklam hesabını biz açarız, siz uğraşmayın" teklifi pratik görünür ama uzun vadede risk taşır. Hesabı kendi adınıza açın ve ajansa erişim verin. Kurulum için yardım istemek ayrı, hesabın sahipliğini devretmek ayrıdır.
İmzalamadan Önce Kontrol Listesi
Sözleşmeyi okurken şu 5 soruyu sorun:
- Reklam hesapları, piksel ve analiz mülkleri benim işletmemin adına mı açılıyor?
- Ajans ücreti, reklam bütçesi ve içerik üretimi ayrı kalemler halinde yazılı mı?
- Aylık raporun teslim günü ve içereceği metrikler belirtilmiş mi?
- Taahhüt süresi işletmemin sezonuna uygun mu, otomatik yenileme varsa bildirim süresi yazılı mı?
- Ayrılıkta hesap erişimleri ve dosyalar kaç gün içinde teslim ediliyor?
Görüşmede Ajansa Sorabileceğiniz Sorular
Sözleşme metni gelmeden önce yapılan görüşmede şu soruları sormak, ajansın çalışma tarzını anlamanızı kolaylaştırır:
- "Daha önce bir müşterinizle ayrıldığınızda devir nasıl oldu?" Cevabın netliği, çıkış maddesinin pratikte nasıl işlediğini gösterir.
- "İlk ay sonunda hangi rakamlara bakarak başarılı olup olmadığımızı anlayacağız?" Ara metrik tanımlayamayan bir ekip, raporda da zorlanabilir.
- "Ücretinize neler dahil, neler dahil değil?" Kapsam dışındaki işlerin fiyatını baştan öğrenin.
- "Hesaba benim de yönetici olarak erişimim olacak mı?" Cevap evet değilse bu konuyu sözleşmeden önce çözün.
Ajans seçim sürecinin bütününe dair sorular için İzmir'de reklam ajansı seçerken sorulacak 3 soru yazımıza, imzadan sonraki ilk dönemde neler beklemeniz gerektiği için reklam ajansı ile çalışmanın ilk 3 ayı rehberimize bakabilirsiniz.
Fiyat Konusunda Ne Beklemeli?
Ajans ücretleri kapsama, kanal sayısına, içerik adedine ve reklam bütçesinin büyüklüğüne göre geniş bir aralıkta değişir. Bu yüzden sözleşmeden önce ihtiyacın net tanımlanması, fiyatın da net olmasını sağlar. Kesin teklif genellikle ilk görüşmede ihtiyaç çıkarıldıktan sonra hazırlanır. Reklam bütçesini planlarken reklam bütçesi nasıl belirlenir ve 2027 dijital pazarlama bütçesi yazılarımız yol gösterebilir.
Pratik Özet
- Kapsamı rakamla yazdırın: kanal, içerik adedi, revizyon hakkı.
- Reklam hesaplarının sahibi siz olun; ajans erişimle çalışsın.
- Ajans ücreti, reklam bütçesi ve içerik üretimi ayrı kalemler olsun.
- Rapor tarihi ve içeriği, ara metriklerle birlikte sözleşmede yer alsın.
- Taahhüt, yenileme ve çıkış koşullarını imzadan önce netleştirin.
Sözleşmenize birlikte bakalım
Ücretsiz 30 dakikalık teşhis görüşmesinde mevcut ya da önünüzdeki ajans teklifini birlikte inceler, netleşmesi gereken maddeleri çıkarırız. Önce teşhis, sonra karar.